Facelia błękitna (Phacelia tanacetifolia) pochodzi z Ameryki Północnej, ale w polskich ogrodach i gospodarstwach zadomowiła się bardzo dobrze. To roślina jednoroczna o delikatnych, pierzastych liściach i niebieskofioletowych kwiatach zebranych w charakterystycznie skręcone kwiatostany. Jest jedną z najlepszych roślin miododajnych, a przy tym pełni kilka praktycznych funkcji: zdobi, wabi zapylacze, poprawia strukturę gleby i może być wysiewana jako poplon.

Dlaczego warto siać facelię błękitną?

Facelia rośnie szybko, dobrze zakrywa glebę i już po kilku tygodniach od siewu zaczyna kwitnąć. Jej kwiaty są bardzo chętnie odwiedzane przez pszczoły, trzmiele, bzygi i motyle, dlatego świetnie sprawdza się w ogrodach przyjaznych zapylaczom. Można siać ją w warzywniku, sadzie, na obrzeżach rabat, w pasach kwietnych albo na pustych grządkach po zbiorach. Dobrze wygląda także w ogrodach naturalistycznych, gdzie tworzy lekkie, nieformalne plamy kwiatów.

Siew i warunki uprawy

Nasiona facelii wysiewa się wprost do gruntu od kwietnia do sierpnia. Przy siewie wiosennym roślina zwykle kwitnie po około 6–8 tygodniach, a przy późniejszym wysiewie może być traktowana głównie jako zielony nawóz. Najlepiej udaje się na stanowisku słonecznym, choć znosi także lekki półcień. Nie ma dużych wymagań glebowych, ale najładniej rośnie w ziemi przepuszczalnej, umiarkowanie żyznej i lekko wilgotnej. Nie lubi jedynie gleby bardzo mokrej, zbitej i ciężkiej.

Pielęgnacja facelii

Facelia błękitna jest łatwa w uprawie i nie wymaga szczególnej opieki. Po siewie warto utrzymać wilgotność gleby do czasu wschodów. Później roślina zwykle radzi sobie sama, zwłaszcza jeśli została wysiana w gruncie, a nie w pojemniku. Nie wymaga nawożenia na dobrych glebach. Jeśli ma pełnić funkcję poplonu, można ją skosić lub przekopać przed zawiązaniem nasion. Jako zielony nawóz wzbogaca glebę w materię organiczną i chroni ją przed przesychaniem oraz erozją.

Zastosowanie w ogrodzie i warzywniku

Facelia jest szczególnie cenna w warzywniku, ponieważ nie jest blisko spokrewniona z najpopularniejszymi warzywami uprawianymi w Polsce. Dzięki temu dobrze nadaje się jako roślina przerywająca zmianowanie. Można wysiewać ją po zbiorze sałaty, rzodkiewki, cebuli, czosnku czy wczesnych ziemniaków. Przyciąga zapylacze, które później odwiedzają również ogórki, cukinie, dynie, fasolę i drzewa owocowe.

Ciekawostką jest to, że facelia bywa nazywana królową roślin miododajnych. W czasie kwitnienia potrafi być dosłownie oblepiona owadami, dlatego warto siać ją nawet w niewielkim ogrodzie. Największy efekt daje wysiana w większej grupie, ale nawet mały pas facelii między grządkami może znacząco ożywić warzywnik.

Wokół stołu ogrodowego rozgrywa się większość letnich scen. To właśnie przy nim pijesz poranną kawę i czytasz wiadomości ze świata, jesz obiad pod parasolem i spędzasz wieczór z winem i przyjaciółmi. Brzmi banalnie, dopóki nie staniesz przed wyborem między np. okrągłym blatem 90 cm a prostokątnym dla ośmiu osób. Do tego dochodzi materiał, styl i pytanie: czy stół ma się składać. Podpowiadamy, jak wybrać odpowiedni stół ogrodowy.

Jaki rozmiar stołu ogrodowego dobrać do swojej przestrzeni?

Najczęstszy błąd to kupowanie „na zapas” stołu, przy którym usiądzie dwanaście osób, choć na co dzień jada przy nim para z dzieckiem. W rezultacie mebel zajmuje pół tarasu, a goście zjawiają się trzy razy w roku. Druga skrajność też nie pomaga: zbyt mały blat, na którym nie mieszczą się talerze i karafka.

Dobierz rozmiar do dwóch parametrów, czyli do liczby domowników i wielkości miejsca, którym dysponujesz. 

• Na balkonie sprawdzi się kompaktowy stolik o średnicy 60–80 cm – wystarczy na dwie filiżanki, świecę i miskę z truskawkami. 
• Średniej wielkości taras to dobre miejsce na stół 120 cm, przy którym wygodnie usiądą cztery osoby. 
• W większym ogrodzie można już postawić stół 150 cm i więcej. 

Kształt też nie jest szczegółem, a ważnym parametrem. Okrągły blat ułatwia rozmowę, bo nikt nie siedzi „na rogu” i wszyscy są w równej odległości od siebie. Prostokątny tymczasem nieco lepiej domyka długie tarasy i daje więcej miejsca na półmiski. Kwadrat to z kolei świetny kompromis dla małych przestrzeni, gdzie zależy Ci na geometrycznym porządku.

Z jakiego materiału wybrać stół ogrodowy, żeby przetrwał polską pogodę?

Każdy materiał ma swoje zalety i wady.

• Drewno – bardzo lubiane są stoły z akacji i drewna tekowego, gatunków szczególnie odpornych na wilgoć i wahania temperatur. Wymagają okresowej impregnacji, ale odwdzięczają się ciepłym, naturalnym wyglądem, który pasuje do stylu skandynawskiego, rustykalnego i boho.
• Metal – aluminium jest lekkie i nie rdzewieje, stal pokryta powłoką antykorozyjną wytrzymuje lata. Stoły metalowe trudno uszkodzić, a przy tym naprawdę świetnie pasują do nowoczesnych i loftowych aranżacji.
• Tworzywo sztuczne – polipropylen wytrzymuje deszcz, mróz i mocne słońce. Najtańsza opcja, lekka i prosta w czyszczeniu. Większość plastikowych stołów da się złożyć, co rozwiązuje problem zimowego przechowywania.
• Szkło (na metalowej podstawie) – elegancki blat, który optycznie odciąża aranżację. Wymaga ostrożności przy mocnym wietrze i regularnego przecierania, bo każda kropla wody zostawia ślad.
• Rattan syntetyczny – plecionka na metalowym stelażu, odporna na UV i wilgoć. Łączy estetykę naturalnego rattanu z brakiem wymogów co do bieżącej obsługi tworzyw sztucznych.

Jeśli mebel ma stać na zewnątrz przez cały sezon bez konieczności wkładania go do garażu, idź w stronę metalu, technorattanu lub tworzywa. Drewno natomiast sprawdzi się wtedy, gdy lubisz pielęgnację i nie masz nic przeciwko corocznemu olejowaniu.

Kiedy warto postawić na stół ogrodowy rozkładany lub składany?

Składany stół ogrodowy to mebel dla osób, które lubią elastyczność. Na balkonie w bloku odzyskasz dzięki niemu przestrzeń na czas, gdy nie jest potrzebny. W ogrodzie z kolei sprawdza się jako dodatkowy blat przy grillu czy jako podstawa przy przesadzaniu kwiatów. Można go też włożyć do auta i wykorzystać na wyjeździe poza miasto.

Rozkładany stół ogrodowy to już zupełnie inny mebel. W stanie złożonym na co dzień może służyć za wygodne miejsce dla czwórki, ale po dosunięciu wkładki pomieści nawet osiem osób. Świetny wybór, gdy raz na miesiąc przyjeżdża rodzina, a przez resztę czasu chcesz mieć kompaktowy mebel. W ofercie BRW na stronie https://www.brw.pl/ogrod/meble-ogrodowe/stoly-i-stoliki-ogrodowe/ znajdziesz stoły ogrodowe z drewnianym blatem i metalową podstawą oraz lekkie składane stoliki z tworzywa. To praktyczne i estetyczne modele, które sprawdzą się w każdym przypadku.

Jak dopasować stół do reszty aranżacji ogrodu?

Stół ogrodowy otacza zieleń, sąsiadują z nim krzesła, parasol, donice. Spójność wizualną można osiągnąć bardzo łatwo. Wystarczy trzymać się jednej rodziny materiałów: drewniany blat i drewniane krzesła, metalowa konstrukcja i metalowe ramy siedzisk. Mieszanie też się sprawdza, ale wtedy lepiej trzymać wspólny mianownik kolorystyczny.

Kolor blatu wybieraj z myślą o tle. Biel i beż rozjaśniają przestrzeń, ale szybciej pokazują zabrudzenia. Antracyt, grafit i ciemny brąz wybaczają znacznie więcej i tworzą wyrazisty kontrast z trawnikiem. Wyraziste barwy świetnie ożywiają monotonny taras, ale wymagają stonowanego otoczenia, żeby nie rzucać się za bardzo w oczy.

Stół ogrodowy, który będzie służył przez lata

Wybór stołu ogrodowego sprowadza się do trzech decyzji: wybierz rozmiar dopasowany do liczby osób i przestrzeni, zdecyduj się na materiał zgodny z Twoją tolerancją na konserwację oraz postaw na styl spójny z resztą aranżacji. Dorzuć do tego praktyczne udogodnienia – składanie, rozkładanie, mobilność – i dostaniesz mebel, który nie dość, że przeżyje kilka sezonów, to też stanie się naturalnym centrum letniego życia rodziny.

Zdjęcia: materiał Partnera

Ubiorek okółkowy (Iberis umbellata) to dekoracyjna roślina jednoroczna z rodziny kapustowatych, pochodząca z południowej Europy. W ogrodach uprawiana jest przede wszystkim dla barwnych kwiatów zebranych w płaskie, gęste kwiatostany. W zależności od odmiany mogą być białe, różowe, liliowe, purpurowe lub fioletowe. To jedna z najładniejszych niskich roślin jednorocznych na obwódki, skalniaki i słoneczne rabaty.

Ubiorek okółkowy – stanowisko i wymagania uprawowe

Ubiorek najlepiej rośnie na stanowisku słonecznym. W miejscach jasnych kwitnie obficie, tworzy zwarte kępy i zachowuje ładny pokrój. Lubi glebę lekką, przepuszczalną, umiarkowanie żyzną i raczej suchą niż zbyt mokrą. Nie sprawdza się na podłożach ciężkich, podmokłych i zlewnych. Jest dobrym wyborem do ogrodów, w których potrzebne są niskie rośliny kwitnące, ale niewymagające intensywnej pielęgnacji.

Ubiorek okółkowy – kiedy siać i jak sadzić

Nasiona ubiorka okółkowego wysiewa się wprost do gruntu od kwietnia do maja. Roślina źle znosi przesadzanie, dlatego najlepiej siać ją od razu na miejsce stałe. Nasiona przykrywa się cienką warstwą ziemi i utrzymuje umiarkowaną wilgotność do czasu wschodów. Po pojawieniu się siewek warto je przerwać, zostawiając około 15–20 cm odstępu. Aby uzyskać dłuższe kwitnienie, można wykonać siew w kilku terminach, co 2–3 tygodnie.

Ubiorek okółkowy – pielęgnacja w ogrodzie

Jest łatwy w uprawie i dobrze radzi sobie nawet u początkujących ogrodników. Wymaga podlewania głównie w czasie suszy oraz tuż po wschodach, gdy młode rośliny mają jeszcze słaby system korzeniowy. Nie potrzebuje intensywnego nawożenia; na zbyt żyznej glebie może tworzyć więcej zielonej masy kosztem kwiatów. Usuwanie przekwitłych kwiatostanów poprawia wygląd roślin i może lekko przedłużyć kwitnienie.

Ubiorek okółkowy – zastosowanie na rabatach i w donicach

Ubiorek okółkowy świetnie nadaje się na obwódki rabat, skalniaki, murki, brzegi ścieżek, niskie kwietniki i słoneczne kompozycje w donicach. Dobrze wygląda sadzony w większych grupach, gdzie tworzy wyraźne kolorowe plamy. Można łączyć go ze smagliczką nadmorską (Lobularia maritima), nagietkiem lekarskim (Calendula officinalis), maciejką (Matthiola longipetala), chabrem bławatkiem (Centaurea cyanus) i kosmosem podwójnie pierzastym (Cosmos bipinnatus).

Ciekawostki i wartość dla owadów

W porównaniu z ubiorkiem gorzkim (Iberis amara) ubiorek okółkowy jest bardziej kolorowy i częściej wykorzystywany jako roślina typowo ozdobna. Jego kwiaty odwiedzają drobne owady zapylające, dlatego może być sadzony także w ogrodach przyjaznych przyrodzie. Największą wartość dekoracyjną ma w grupach, ponieważ pojedyncze rośliny są dość drobne, ale większa plama kwiatów daje bardzo wyraźny efekt na rabacie.

Ubiorek gorzki (Iberis amara) to jednoroczna roślina ozdobna z rodziny kapustowatych, pochodząca z południowej i zachodniej Europy. W naturze spotykany jest na stanowiskach ciepłych, słonecznych, często na glebach lekkich i wapiennych. W ogrodzie tworzy niskie, zwarte kępy z wzniesionymi pędami i drobnymi białymi kwiatami zebranymi w gęste kwiatostany. Jest rośliną skromną, ale bardzo elegancką, szczególnie dobrą na obwódki, skalniaki i naturalistyczne kompozycje.

Ubiorek gorzki – stanowisko i wymagania uprawowe

Ubiorek gorzki najlepiej rośnie na stanowisku słonecznym. W półcieniu może kwitnąć słabiej i tworzyć luźniejsze kępy. Preferuje glebę lekką, przepuszczalną, umiarkowanie żyzną, raczej suchą niż mokrą. Nie lubi podłoża ciężkiego, gliniastego i stale wilgotnego, ponieważ w takich warunkach łatwiej dochodzi do osłabienia korzeni. Dobrze sprawdza się na rabatach żwirowych, skalniakach, niskich obwódkach i w miejscach, gdzie inne delikatne rośliny jednoroczne mogłyby zostać zagłuszone.

Ubiorek gorzki – kiedy siać i jak uprawiać

Nasiona ubiorka gorzkiego wysiewa się wprost do gruntu od kwietnia do maja. Roślina nie przepada za przesadzaniem, dlatego siew bezpośredni jest najwygodniejszy i najbezpieczniejszy. Nasiona należy przykryć cienką warstwą żyznej ziemi, a po wschodach przerwać siewki, zostawiając około 15–20 cm odstępu. Aby wydłużyć kwitnienie, można wysiewać ubiorek w kilku partiach. W dobrych warunkach kwitnie latem, tworząc jasne, uporządkowane plamy na rabacie.

Ubiorek gorzki – pielęgnacja w sezonie

Ubiorek gorzki jest rośliną łatwą w uprawie i mało wymagającą. Wymaga podlewania głównie w czasie dłuższej suszy oraz na bardzo lekkich glebach. Nie należy go przelewać ani intensywnie nawozić, bo nadmiar wody i składników pokarmowych może osłabić kwitnienie. Po przekwitnięciu warto lekko przyciąć rośliny, aby poprawić ich wygląd i pobudzić je do dalszego rozkrzewiania. Na stanowiskach przewiewnych i słonecznych zwykle nie sprawia większych problemów zdrowotnych.

Ubiorek gorzki – zastosowanie w ogrodzie

Ubiorek gorzki nadaje się na obwódki rabat, skalniaki, murki, brzegi ścieżek i niskie kompozycje naturalistyczne. Dobrze wygląda sadzony w grupach, zwłaszcza z innymi roślinami jednorocznymi o delikatnym pokroju. Można łączyć go ze smagliczką nadmorską (Lobularia maritima), nagietkiem lekarskim (Calendula officinalis), chabrem bławatkiem (Centaurea cyanus) czy czarnuszką damasceńską (Nigella damascena). Jego kwiaty odwiedzają drobne owady zapylające.

Ubiorek gorzki – ciekawostki i właściwości

Nazwa gatunkowa ubiorka gorzkiego nie jest przypadkowa. Roślina zawiera substancje o wyraźnie gorzkim smaku i dawniej była znana również w zielarstwie. Nie należy jednak stosować jej samodzielnie jako rośliny leczniczej, ponieważ wymaga wiedzy specjalistycznej i odpowiedniego dawkowania. W ogrodzie największe znaczenie ma jako roślina ozdobna: prosta, naturalna, łatwa w uprawie i bardzo dobra do lekkich, słonecznych kompozycji.